Bên cạnh việc hỗ trợ trẻ học tập, ba mẹ cũng cần rèn luyện cho con kỹ năng sống quan trọng: biết cảm ơn và xin lỗi. Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng có thể thực hiện điều này đúng lúc và chân thành. Vì vậy, vai trò của ba mẹ và thầy cô trong việc hướng dẫn là vô cùng quan trọng.
1. Ba Mẹ Là Tấm Gương Cho Con
Trẻ học theo qua quan sát, vì vậy cách dạy hiệu quả nhất là làm gương. Thái độ và hành xử hằng ngày của ba mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến nhân cách trẻ. Khi con làm đúng, hãy động viên; khi ba mẹ sai, đừng ngại xin lỗi con một cách chân thành. Tránh bảo thủ, đổ lỗi, bởi điều đó khiến trẻ hoang mang và khó tiếp nhận việc xin lỗi hay cảm ơn như một hành vi đúng đắn.
2. Dạy Trẻ Cách Diễn Đạt Rõ Ràng
Nhiều trẻ biết mình nên cảm ơn hay xin lỗi nhưng lại lúng túng khi thể hiện. Ba mẹ nên hướng dẫn con sử dụng ngôn từ rõ ràng, có chủ – vị, và thể hiện sự chân thành. Ví dụ: thay vì chỉ nói “cảm ơn”, trẻ nên nói “Con cảm ơn cô/chú ạ”. Khi nhận quà, dạy trẻ dùng hai tay và giữ thái độ lịch sự, tránh hành vi hấp tấp hay thô lỗ. Một lời xin lỗi chân thành, đúng ngữ điệu và thái độ sẽ giúp con được cảm thông và yêu quý hơn.
3. Khen Ngợi Đúng Lúc, Đúng Cách
Trẻ rất thích được khen, nên ba mẹ hãy tuyên dương khi con biết cảm ơn hay xin lỗi đúng lúc. Đồng thời, dạy trẻ rằng biết nhận lỗi mới là điều đáng quý, chứ không phải chỉ làm để được khen. Tránh khen quá mức để con không hiểu sai ý nghĩa của những hành động này.
4. Thực Hành Qua Tình Huống Cụ Thể
Học qua ví dụ sẽ giúp trẻ nhớ lâu hơn. Ba mẹ có thể đặt ra các tình huống như:
Lắng nghe suy nghĩ của trẻ, sau đó phân tích nhẹ nhàng và hướng dẫn cách cư xử phù hợp. Đồng thời, áp dụng ngay trong cuộc sống hằng ngày để trẻ làm quen tự nhiên và hiệu quả hơn.
5. Dạy Lễ Phép Bắt Đầu Từ Ba Mẹ
Muốn trẻ cư xử đúng, ba mẹ cần là người cư xử đúng trước. Hãy thể hiện sự lễ phép, biết nói cảm ơn và xin lỗi với cả con và những người xung quanh — dù là ở nhà hay khi ra ngoài. Trẻ sẽ quan sát và học theo cách sống ấy mỗi ngày.
Chuyên viên chuyên môn Hồ Thị Thu Hương
Tài liệu tham khảo: